2025-04-07_2i8wtcaxb6i

### 03-Wisniewska-Paz--Neutralnosc-Szwajcarii-Wymiary-bezpieczenstwa#140 (*0.625778*) > Podsumowując przedstawioną w niniejszym artykule specyfikę Szwajcarii w obliczu ewoluowania wypracowanych przez nią mechanizmów trwania i rozwoju w obszarze organizacji państwa, kultury, społeczeństwa i bezpieczeństwa, pozwolę sobie nawiązać do koherentnych ze specyfiką funkcjonowania Szwajcarii spostrzeżeń prof. Wojciecha Burszty, który w jednym z artykułów wyraził opinię o konieczności odejścia od idei myślenia o kulturze i społeczeństwie jako bezpiecznym skansenie wartości, ponieważ miejsce tak rozumianej kultury zostało zdominowane przez płynność, fragmentaryczność, nieostrość, zróżnicowanie i sytuacyjność85. W jednej ze swoich książek o wymownym tytule Świat jako więzienie kultury. Pomyślenia podjął wnikliwą kontynuację wątku charakterystycznej dla współczesnych czasów „sytuacyjności" oraz tendencji do reifikowania (instytucjonalizacji, wzmacniania i afirmowania) przez państwo wszelkich inicjatyw oddolnych o pozytywnym wydźwięku dla dobra ogółu. Odwołał się w tym względzie do dwóch typów solidarności (więzi) społecznej zaproponowanych przez ojca funkcjonalizmu Émila Durkheima: mechanicznej i organicznej. Więź mechaniczną definiuje jako charakterystyczną dla enklaw życia społecznego odwołujących się do tradycji i kultury, natomiast organiczną jako egzemplifikującą rozbudowane sieci ### 03-Wisniewska-Paz--Neutralnosc-Szwajcarii-Wymiary-bezpieczenstwa#63 (*0.623406231*) > Por. J. Kukułka, Bezpieczeństwo a współpraca obywatelska. Współzależność i sprzeczność interesów, „Sprawy Międzynarodowe" 1982, nr 7, s. 34-36. M. Sajniak, Szwajcaria nie ma armii, Szwajcaria jest armią, Bellum, [online] szwajcaria-nie-ma-armii-szwajcaria-jest-armia/, 12 VIII 2022. Tamże. Barbara Wiśniewska-Paź POLITEJA 1(82)/2023 teren. Stąd jej policyjny charakter i szczególna koncepcja zdolności mobilizacyjnych, które szacuje się na jedne z najwyższych wskaźników na tle innych państw. Zdolności szybkiego przestawienia się na obronę z parotysięcznej na kilkusettysięczną armię w krótkim czasie czynią zasadnym przywołane na wstępie powiedzenie, że kraj ten nie ma armii, lecz jest armią. Szwajcarskie Siły Zbrojne w razie konieczności są w stanie prowadzić działania w różnych obszarach. Szwajcaria oprócz imponujących zdolności mobilizacyjnych należy również do najlepiej uzbrojonych krajów świata, biorąc pod uwagę ilość broni posiadanej przez jej obywateli. W 2021 roku armia szwajcarska liczyła 15 722 oficerów, 29 073 podoficerów i 102 715 żołnierzy, co stanowi w sumie 147 510 osób, w tym 1790 kobiet. Szacuje się, że od 2015 roku liczebność armii wzrosła o 14,%33. ### 03-Wisniewska-Paz--Neutralnosc-Szwajcarii-Wymiary-bezpieczenstwa#141 (*0.621065736*) > P. Braun, Von der Reduitstrategie zur Abwehr – die militärische Landesverteidigung der Schweiz im Kalten Krieg 1945-1966, Zürich 2006, s. 30-32. W. Burszta, Dystans i konwersacja. O dekonstrukcji teorii kultury, [w:] Przestrzenie kultury – dyskursy teorii, A. Gwóźdź, A. Zeidler-Janiszewska, Warszawa 2008, s. 26. Por. W. Burszta, Konsumowanie wielokulturowości, [w:] tegoż, Świat jako więzienie kultury. Pomyślenia, Warszawa 2008, s. 43-72. Barbara Wiśniewska-Paź POLITEJA 1(82)/2023 lojalności, na której opiera się funkcjonowanie nowoczesnego państwa narodowego. Analizując ich rolę we współczesnych społeczeństwach, uważa, że obecnie w dobie globalizacji i idei multikulturalistycznej owa pierwsza więź (solidarność mechaniczna) jest świadomie wzmacniana, kreowana i propagowana jako antidotum na kryzys społeczeństwa obywatelskiego poddanego próbie globalizacji. ### 03-Wisniewska-Paz--Neutralnosc-Szwajcarii-Wymiary-bezpieczenstwa#190 (*0.616150856*) > Wiśniewska-Paź B., Szwajcaria jako fenomen państw Europy ukształtowanych w cywilizacji zachodniej. W perspektywie koncepcji cywilizacji Feliksa Konecznego, [w:] Bezpieczeństwo personalne a bezpieczeństwo strukturalne. Kulturowe uwarunkowania bezpieczeństwa personalnego i społecznego, t. 5, red. T. Grabińska, Z. Kuźniar, Wrocław 2017. Współczesna demokracja bezpośrednia. Dialog polsko-szwajcarski, red. B. Wiśniewska-Paź, Kraków 2013. Żurawski vel Grajewski P., Armie poborowe – model szwajcarski i izraelski, Niezależna, 3 VII 2015, [online] ### 03-Wisniewska-Paz--Neutralnosc-Szwajcarii-Wymiary-bezpieczenstwa#50 (*0.614694655*) > Na szczególną uwagę, oprócz szwajcarskiej neutralności, zasługuje osobliwa koegzystencja demokracji i federalizmu, która zapewniła Szwajcarii skuteczną realizację tendencji jednoczących i partykularnych. W ciągu ostatnich 160 lat Szwajcarii udało się wypracować polityczne metody porozumienia wielokulturowego, które zostały oparte na dwóch zasadach. Pierwsza z nich dotyczy konieczności odstąpienia Szwajcarii od idei tworzenia monokulturowego państwa narodowego bazującego na wartościach jednej kultury, jednym języku etc. Od samego początku swej nowoczesnej egzystencji jest ona sztucznym wielokulturowym narodem, którego istnienie stanowi wynik jedynie historycznych konieczności i politycznej woli należących do rozmaitych kultur mieszkańców. Wedle zaś drugiej zasady Szwajcarzy są autorami unikatowego typu demokracji, która faworyzuje i umacnia podział władzy politycznej między protestantów i katolików, między niemieckojęzyczną większość i francusko-, włosko- i retoromańskojęzyczne mniejszości. Sytuacja ta doprowadziła do wypracowania zasad funkcjonowania równie unikatowej integracji społecznej wciąż mocno sfragmentaryzowanej i heterogenicznej populacji.